ΛΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΣΤΟ ΘΕΙΟ
Απ' τα παλιά o Δορβιτσιώτης εχει ανεπτυγµένο το θρησκευτικό συναίσθηµα. Έτσι δικαιολογείται o αυξηµένος αριθµός των χωριανων που ακολούθησαν τον ιερατικό βίο, οπως και ο σηµαντικός για τα µέτρα του χωριού αριθµός των ναών που είναι κτισµένοι σ' αυτό. Η θρησκευτικότητα εκδηλώνεται ακόµα µε τον τακτικό εκκλησιασµό, µε τις αγαθοεργίες, την ενίσχυση των ναων, τα φιλάνθρωπα αισθήµατα κ.λ.π.
Η λαϊκή πίστη σφυρηλατήθηκε µέσα στο καµίνι του µόχθου µακριά απ' τις επιδράσεις του πολιτισµού. Έτσι απόκτησε ορισµένα χαρακτηριστικά στοιχεία πρωτόγονης ίσως µορφής µε τα οποία εκδηλώνεται εξωτερικά.
Το θείο είναι η παρηγοριά και η βοήθεια για τον απλό ανθρωπο, γι' αυτό το επικαλείται στις διάφορες εκφάνσεις της ζωής του. «Βοήθαµε Παναγιά µου», «σώσε µε Χριστούλη µου» είναι γνώριµες εκφράσεις της καθηµερινής ζωής.
Βέβαια ο αποµονωτισµός και ο αποκλεισµός της υπαίθρου απ' τα κέντρα του πολιτισµού και το χαµηλό µορφωτικό επίπεδο των κατοίκων διευκόλυναν να µπούν στις διάφορες εκδηλώσεις της λαϊκής πίστης, και ξένα στοιχεία, που προέρχονται κυρίως απ' την µαγεία και δεν εχουν καµιά σχέση µε τα κηρύγµατα της θρησκείας της αγάπης.
Έτσι ευκολα µπορεί να δεί κανείς το ξόρκι να συνδυάζεται µε την προσευχή, το µαυροµάνικο µαχαίρι, κύριο οργανο του ξορκισµού, να µετατρέπεται σε µέσο µε το οποίο γίνεται η σχηµατοποίηση του κύριου συµβόλου της χριστιανικής θρησκείας, δηλ. του σταυρού, η κατ' εξοχή θρησκεία της αγάπης να µεταβάλλεται µε µαγικά τερτίπια σε αυστηρό κριτή προσωπικών διενέξεων και διαφορών.
Βέβαια το περιστασιακό αυτό συνταίριασµα, που µε το ανέβασµα του µορφωτικού επιπέδου του λαού τείνει να έξαλειφθεί, δεν αλλοιώνει τα κύρια χαρακτηριστικά της εµφυτης λαϊκής πίστης στην ανώτερη δύναµη. Χαρακτηριστικές εκδηλώσεις της λαϊκής πίστης είναι οι παρακάτω:
ΤΑΜΑΤΑ
Αδύναµος αισθάνεται ο άνθρωπος µέσα στην απεραντοσύνη τού σύµπαντος. Ετσι πολλές φορές νιώθει βαθιά µέσα του την ανάγκη να ακουµπήσει κάπου, να αντλήσει δύναµη, κουράγιο. Η καταφυγή στο θειο είναι γι' αυτόν το πιο σίγουρο λιµάνι. Για να έχει όµως σίγουρα την θεϊκή βοήθεια, υπόσχεται να προσφέρει στο θειο κάτι σαν ανταπόδοση της προσφοράς της α νώτερης δύναµης που επικαλείται.
Ετσι προήλθαν τα τάµατα. Καθηµερινά ακούγονται οι φράσεις: «Βόηθα µε αγία Παρασκευούλα µ' κι θά σού ασηµώσω την εικόνα σου», «Παναούλα µ' Γερακαριώτσα νά γιάνεις τό παιδάκι µ' κι εγώ θα σου φέρω στη γιορτή σου µιά λαµπάδα ίσια µε το µπόι µου»,« Άφέντη µ' "Αι - Λιά βόηθα νά πάνε όλες καλά οί δουλειές µου και γω θα σου κάνω τα καντήλια σου χρυσά» . « Τάχτηκα στον Αι Νικόλα να τού κάνω λειτουργία», «Αι - Θανάση µ' κάνε να γυρίσει καλά το παιδάκι µου κι εγώ θα ρθώ ξυπόλητη στη µέρα της γιορτής σου» ...
Τα τάµατα είναι κάθε λογής από χρήµατα, χρυσάφι και σκεύη ναών και εικόνες µέχρι γιδοπρόβατα κι ακόµα και προσωπική εργασία στην έκκλησία. Επάνω στις εικόνες µπορεί κανείς να δει λογιών λογιών αναθήµατα, ανθρώπινα κεφάλια, ανθρωπάκια, χεράκια, που τα προσφέρουν οι άρρωστοι.
Ακόµα και σήµερα µπορεί να παρατηρήσει κανένας να γίνεται το «ζώσιµο» της εκκλησιάς. Δένει ο «ταµένος» την άκρη ενός κηρωµένου κουβαριού στην πόρτα της εκκλησιάς και φέρνει γύρα την εκκλησιά. Οσες γύρες φέρει τόσα είναι και τα χρήµατα που θα προσφέρει στον Άγιο ανάλογα µε το τάξιµο που έκανε (Π.χ. κάθε γύρα και δεκάρικο).
Συνηθισµένη είναι και τέλεση οικογενειακής λειτουργίας η ειδικής λειτουργίας σε µια απ' τις εκκλησιές.
ΛΕΗΣΗ (ΛΙΤΑΝΕΙΑ)
Μεγάλη τιµωρία η ανοµβρία για τον γεωργό. Οι κόποι του είναι σίγουρο ότι θα πάνε χαµένοι, αν κρατήσει πολύ καιρό. Κοιτάζουν κατά τόν ουρανό να δουν κανένα σύννεφο οι µεροκαµατιάρηδες και σκύβουν τα κεφάλια τους α πογοητευµένοι.
Έτσι α ποφασίζουν όλοι οι χωριανοί, µια και «δεν λέει να βρέξει», να κάνουν Λέηση, δέηση στον αγιο της βροχής, τον Αι - Λιά, για να τους λυπηθεί και να στείλει τη δροσιά του ουρανού. Κάνουν λειτουργία στο εξωκλήσι του Αι - Λιά και µετά ξεκινάει η Λιτανεία. Μπροστά πηγαίνουν τα εξαπτέρυγα και η εικόνα του Προφήτη και ακολουθεί ο Παπάς και όλο το εκκλησίασµα που ψέλνει «Κύριε έλέησον». Γυρίζουν όλο το χωριό. Όπου υπάρχει δέντρο (πουρνάρι ή άλλο είδος) σταµατούν. Εκεί ένας από τους γέρους µε µια «αρίδα» ανοίγει µια τρύπα στο δέντρο και βάζει µέσα αντίδωρο, «υψώνει» το δέντρο, όπως λένε.
Υστερα όλη η ποµπή επιστρέφει απ΄ την ε κκλησία για να αφήσουν την εικόνα. Τα «υψωµένα δέντρα θεωρούνται δέντρα ιερά και τα προστατεύουν, ο αέρας όµως του πολιτισµού άλλαξε τα πράγµατα. Έτσι το «ψουµένο» πουρνάρι στον «Τριχό» κόπηκε αδιαµαρτύρητα για να περάσει το αυτοκίνητο.
ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
Στις αρρώστιες συνηθισµένη είναι η επίκληση των αγίων. Η ολονύκτια παραµονή στην εκλησιά, για να θεραπευθεί ο ίδιος ή κάποιος δικός του, ήταν κάτι το συνηθισµένο παλιότερα. Επίσης καλούν τον παπά να βάλει πάνω στον άρρωστο το πετραχήλι και να διαβάσει ευχή για την αρρώστια ή το κακό που τον ταλαιπωρεί, και σ' άλλες περιπτώσεις να κάνει ευχέλαιο ή αγιασµό, για να αποδιώξει το κακό. Άλλες φορές περνούν τον άρρωστο κάτω από τον επιτάφιο ή του δίνουν «αγιονέρι » (αγίασµα).
ΣΤΗΣΙΜΟ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΑ 4 ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ
Για να µην µπαίνουν οι αρρώστιες στο χωριό και τα διάφορα ανεµικά και οι δαίµονες, τοποθετούσαν στο 4 σηµεία του ορίζοντα ξύλινους σταυρούς. Έτσι στο χωριό µας βάλανε σταυρούς: Α στο λοφίσκο αριστερό της Αρκουδόβρυσης, Δ στην Χουναβιά στη θέση «Σταυρός», Β επάνω στην Κοκορετσιά της Αγίας Τριάδας και Ν στον Μελιό στη θέση «Σταυρός».
Τώρα πια δεν υπάρχουν οι ξύλινοι Σταυροί. Προ 3-4 ετών καταστράφηκε και ο τελευταίος σταυρός στην Χουναβιά απ' τα µηχανήµατα, που διαπλάτυναν τον δρόµο.