Στο κέντρο του δυτικού τμήματος της Ναυπακτίας, 38 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Ναυπάκτου βρίσκεται η Δορβιτσά, αγκαλιασμένη από ψηλές βουνοκορφές. Στα δυτικά όμως ο σφιχτός κλοιός χαλαρώνει και ο ορίζοντας φθάνει μέχρι τα ψηλοβούνια του Απόκουρου
       Όλη η περιφέρεια της ανέρχεται στα 9.673 στρέμματα και μοιάζει με κεφάλι ταύρου, περιτριγυρίζεται από τα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Πυλήνης, Ποκίστα, Σίμου Στράνωμα και βόρεια απο το Δήμο Πλατάνου
       Το χωριό είναι πυκνοκτισμένο στους βορινούς πρόποδες του Βουνού Καρδαράς (1.202 μ.) και ιδιαίτερα της προέκτασης του Μηλιός (1.187 μ.) που βρίσκεται στα νότια του χωριού. Τα βουνά αυτά του ανήκουν στη μεγάλη οροσειρά της Παπαδιάς. Σκαρφαλωμένο σε υψόμετρο 700-750 μ. στις Βορινές πλαγιές των κατάφυτων λόφων «Αϊ-Λιάς» και «Ντουρούτη» φθάνει μέχρι τον Αϊ-Νικόλα και το Πλατανοβρυσόρεμα. Πίσω και πλάι στη Ντουρούτη ο ερημικός «Κρουνόλοφος» συμπληρώνει τη λοφοσειρά, το «Παλιό» και τα «Παλιάμπελα» Στα βόρεια ο Κότσαλος, παραπόταμος του μεγαλοπόταμου Φίδαρη (Εύηνος), που περνάει νωχελικά ανάμεσα στους πρόποδες του οροπεδίου της Αγίας Τριάδας και του Ψηλοβουνιού του Πλατάνου, του Αλωνάκη, χωρίζει τη Δορβιτσά απ' τον Πλάτανο. Ανατολικά ο χείμαρρος Κώτσαρης, που πηγάζει από τους πρόποδες του Μελιού και χύνεται ενωμένος αδελφικά με τον Ποκιστιάνο στον Κότσαλο, χωρίζει τη Δορβιτσά απ' την Ποκίστα. Ένα πλέγμα χειμάρρων και μικροχειμάρρων διασχίζουν το άγονο έδαφος. Όλοι τους καταλήγουν στον Κότσαλο που ενώνει την Πυλήνη με το Πρόσχιο όπου υπάρχει πέτρινη γέφυρα του 18ου αιώνα.

.

Το πέτρινο τοξωτό γεφύρι, κατασκευασμένο τα χρόνια της τουρκοκρατίας, που ενώνει τη Δορβιτσά με τον Πλάτανο

       Απο το Μηλιό , όπου καθώς λένε υπάρχει υπόγεια λίμνη, κατεβαίνει υπόγειο ποτάμι που βγαίνει στον Κεφαλόβρυσο. Στα δυτικά του χωριού, μέσα σ' ένα πυκνό δάσος, στη θέση «Γερακάρη», βρίσκεται παλαιό μοναστήρι, ερημοκλήσι σήμερα της Παναγίας, όπου γίνεται μεγάλο πανηγύρι τη Δευτέρα του Πάσχα
       Οι πλαγιές της Δορβιτσάς πότε αραιά , πότε πυκνά σκεπάζονται από πουρνάρια, δέντρα, κουμαριές, κέδρα, μελιούδια, αργιές, κουτσουπιές πλατάνια κ.ά . Έτσι σχηματίζεται το δάσος στο Λιβάδι, της Εκκλησιάς ο Λόγγος, ο Κφόλογγος και το πυκνό δάσος της Γερακαριώτισσας.
       Η Δορβιτσά είναι γενέτειρα του Αρχιεπισκόπου και Αντιβασιλιά Δαμασκηνού Παπανδρέου. 
       Η Δορβιτσά μέχρι τα 1833 που ιδρύθηκε η Επαρχία Ναυπακτίας ανήκε στην Επαρχία Κραβάρων. Στα 1835 στον Δήμο Ποτιδανίας (έδρα Σίμου), στα 1837 στον Δήμο Προσχίου, στα 1869 στον Δήμο Πυλήνης, στα 1912 μέχρι στα 1990 ανεξάρτητη Κοινότητα και από 1 Ιανουαρίου 1991 στον Δήμο Πυλήνης.

Στοιχεία από ναυπακτιακά μελετήματα Χαρ. Δ. Χαραλαμπόπουλου[top]

ΦΥΣΙΚΑ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

•  Παναγιά Γερακαριώτισσα

  Ναίσκος κτισµένος σε πλάτωµα εντός πυκνού δάσους ενώ στα πλάγια του βουνού κυλάει ο παραπόταµος του Φίδαρη «Κότσα­λος». Αξιοθέατη η «Πηγή της Παναγιάς» της οποίας τα νερά ανα­βλύζουν από υπεραιωνόβια πλατάνια.

• Κεφαλόβρυσος

  Όµορφη τοποθεσία µε πλούσια νερά, Μπορεί να συνδυασθεί µε εκδροµή στον ποταµό «Κότσαλος», όπου αξιόλογο είναι το πέτρινο γεφύρι, µνηµείο της Τουρκοκρατίας. Το φαράγγι του Κότσαλου είναι χαρακτηριστικό για την οµορφιά του. Ψάρεµα πέστροφας.

• Το εικόνισµα

  Πλατεία, απογευµατινό και βραδυνό «στέκι». Δρούγες Πλατεία, απογευµατινό στέκι απ' όπου φαίνεται όλο το χω­ριό, είναι το Μπαλκόνι του χωριού.

• Άι Λιας

  Λόφος όπου το οµώνυµο γραφικό εκκλησάκι, δωρεά του Αριχιεπισκόπου Δαµασκηνού.

• Πουρναράκι-Άι Κοσµάς

  Ωραία τοποθεσία απ' όπου παρακολουθείται το Ηλιοβασίλεµα. Ντουρούτη. Κατάφυτος λόφος. Θαυµάσια θέα από το υδραγωγείο. Άι Θανάσης, Μελιός, Καρδαράς. Στην κορυφή των βουνών Μελιός και Καρδαράς θαυµάσια θέα, κρυστάλλινο νερό στην Καρδαρόβρυση.

• Κέντρο Χωριού

                                               
  Ευρύχωρη η «Πλατεία Αρχιεπισκόπου Δαµασκηνού» στο Κέντρο του χωριού όπου η προτοµή
  τούτου, γραφική η «Πλατεία των Ηρώων», όπου µαρµάρινο µνηµείο των πεσόντων και το Ηρώον του '21 και πλακόστρωτος διάδροµος, Κέντρα Παιδικής Χαράς. Γήπεδο Καλαθοσφαίρισης και γραφικά τα πετράλωνα στ' «Αλώνια». Αξιοθαύµαστη η «Βρυσούλα Βασίλη Γιώτη».
  Στέκι πρωινό λίγο πιο έξω απ' το χωριό είναι η «Πλατανόβρυση» µε τις πετρόχτιστες καμάρες κάτω από
  τις οποίες αναβλύζουν κρύα νερά και τα βαθύσκια πλατάνια με τη διαμορφωμένη πλακόστρωτη πλατεία, τους
  πετρόχτιστουςτοίχους  και το γραφικό πέτρινο δηµοτικό περίπτερο όπου κανείς μπορεί να απολαύσει το ουζάκι του ή
  τον καφέ του.

• Γειτονιές – κονάκια

  Το χωρίο χωρίζεται σε δύο μαχαλάδες : Τον πανω, δηλ αυτόν που βρίσκεται πάνω από τον κεντρικό δρόμο καιτον κάτω μαχαλά δηλ. αυτόν που βρίσκεται κάτω από τον δρόμο. Αλλά και γειτονιές όπως η κηπευτική περιοχήκοντά στην «Τσιοκούλα» διασώζει το όνομα «Παλιό».Ίσως εκεί να κτίσθηκαν τα πρώτα σπιτοκάλυβα. Στην περιοχή «Πηγάδια», όπου θολωτή υδατοδεξαμενή, υπάρχει αγροοικισμός. Εδώ ζούσαν μέχρι τα τελευταία χρόνια μερικές οικογένειες (Κουφογιανναίοι, Σιαχαίοι, Λυτραίοι, Καραγιωργαίοι) και μάλιστα τα παιδιά σχολικής ηλικίας παρακολουθούσαν μαθήματα στο Σχολείο της Στράνωμας και όχι της Δορβιτσάς που ήταν πολύ μακρύτερα.
  
   Οι κάτοικοι είχαν τη συνήθεια να κατασκευάζουν σπιτοκάλυβα (κονάκια) κοντά στα χωράφια και τις στάνες τους. Ερείπια υπάρχουν κυρίως στις θέσεις «Καλύβια», «Τσαπουρνιά», «Βρωμόβρυση», «Μαραβίτσα», «Κρύα Βρύση», «Μαυρέλη τ' Λάκα».

• Συγκοινωνίες

  Ναύπακτος-Δορβιτσά 38 χιλµ. µε το Λεωφορείο του ΚΤΕΛ. Συ­γκοινωνιακή γραµµή Ναύπακτος – Δορβιτσά - Στράνωµα - Λουτρά Στάχτης µε Λεωφορείο και Θέρµον - Αβαρίκος - Λουτρά Στάχτης.

• Δηµοτικός Ξενώνας.

  Το κλειστό διδακτήριο διαµορφώθηκε  σε ξενώνα. Λειτουργεί υποτυπωδώς γιατί δεν πληρεί τις απαιτούμενες από το νόμο προδιαγραφές. Στα σχέδια της δημοτικής αρχής υπάρχουν σκέψεις και εναλλακτικές προτάσεις που ελπίζουμε με τη συνεργασία του Συλλόγου να δοθεί μια οριστική και ουσιαστική λύση.

• Καταστήµατα

  Ταβέρνα - Καφέ Παντοπωλείο - Κρεοπωλείο - 'Οπωροπω­λείο του Δ. Μανίκα  και του Κ. Κουφογιάννη καθώς και το τουριστικό περίπτερο της πλατανόβρυσης. λειτουργούν όλο το χρόνο.

• Εκκλησίες

  Ενοριακός ναός «Αγία Παρασκευή», στο κέντρο του χωριού και τα εξωκκλήσια: Αι Λιάς στην κορφή του χωριού, Άι Θανάσης στα Ν. του χωριού, Παναγιά Γερακαριώτισσα µε αξιόλογα έθιµα και παραδόσεις, ιερό προσκύνηµα της περιοχής, παλιά ήταν µοναστηράκι µε καλογήρους, Άι Τριάδα και Άι Νικόλαος στα Β. και Άγιος Κοσµάς ο Αιτωλός στα δυτικά.

• Έδρα

  Εδρεύει το Τοπικό Συµβούλιο του Δηµοδιαµερίσµατος και το  Περιφερειακό ιατρείο στη Σίµου, έδρα του Δήµου.

• Κυνήγι

  Φάσας, λαγού, αγριογούρουνου.

•  Κλίµα

  Πολύ υγιεινό.

     Το χωριό έχει ηλεκτρικό φως (ΔΕΗ) από το 1971. Στα  περισσότερα πια σπίτια υπάρχουν τηλέφωνα  πέραν του  Τηλεφωνικου θαλάμου στην κ. πλατεία  Το χωριό τροφοδοτείται με νερό  απ' το Λύτρειο υδραγωγείο. Το νερό είναι κρύο, ελαφρό και χωνευτικό. 'Οι δρόµοι του χωριού είναι καθαροί και οι περισσότεροι τσµεντοστρωµένοι ή πλακοστρωµένοι και φέρουν ονόµατα αξιόλογων Δορβιτσωτών.

ΧΑΡΤΗΣ  ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ-ΘΕΣΗ ΔΟΡΒΙΤΣΑΣ

[top]